Taboe - waarover we zwijgen, en waarom dat moet veranderen

Sommige onderwerpen worden liever vermeden. In gesprekken thuis, op het werk, bij de dokter: taboes zorgen ervoor dat mensen zwijgen over zaken die er juist wél toe doen. Of het nu gaat over het vrouwelijk lichaam, psychische klachten, seksualiteit of de dood - elk onbesproken onderwerp heeft zijn prijs. Wie er niet over praat, vraagt niet om hulp. Wie niet om hulp vraagt, blijft achter.

De boeken op deze pagina nemen dat zwijgen serieus. Ze beschrijven waar taboes vandaan komen, hoe ze werken en - misschien het belangrijkst - hoe je ze doorbreekt. Niet met grote gebaren, maar door gewoon te beginnen met praten.

Het taboe op het vrouwelijk lichaam en de werkplek

Vrouwen leren vroeg dat bepaalde klachten niet besproken worden. Menstruatieproblemen, baarmoederaandoeningen, overgangsklachten - ze worden te vaak afgedaan als iets persoonlijks, iets gênants. Op de werkplek versterkt dit patroon zich. Wie wil er nou zijn leidinggevende lastigvallen met een opvlieger of een slechte nachtrust?

Hilde Debackere, voormalig communicatiedirecteur en coach, schreef er een boek over. Vanuit haar eigen ervaring en die van talloze vrouwen om haar heen maakt ze inzichtelijk wat het taboe op de menopauze werkelijk kost - voor vrouwen, maar ook voor organisaties.

Seksualiteit als onbesproken terrein

Seksualiteit is al decennialang een onderwerp dat men liever omzeilt - zeker als het gaat om mensen met een beperking. De combinatie van handicap en intimiteit roept bij veel mensen ongemak op, terwijl het voor de betrokkenen een volwaardig onderdeel van het leven is. Emile Cobben en Veroni Steentjes willen dat veranderen.

Psychische klachten: het taboe dat mensen isoleert

Wie aan antidepressiva denkt, denkt vaak aan schaamte. Mensen die ermee beginnen, houden dat voor zichzelf. Wie ermee wil stoppen, merkt dat er ook over dát proces nauwelijks open wordt gesproken. Het zwijgen rondom psychische klachten heeft gevolgen: mensen vragen te laat om hulp, of weten niet waar ze terechtkunnen.

Marianne ter Mors maakt het gesprek over antidepressiva en psychische klachten toegankelijk. Ze doorbreekt het taboe op een praktische manier en begeleidt lezers door een onderwerp dat te lang in de schaduw bleef.

De dood: het oudste taboe

Weinig onderwerpen worden zo consequent vermeden als de dood. We weten dat die komt, maar praten er nauwelijks over - met onze naasten, onze huisarts of onszelf. Dat stilzwijgen heeft gevolgen: mensen sterven zonder hun wensen te hebben geuit, nabestaanden blijven achter met vragen die nooit zijn gesteld.

Leo Pot, schrijver van meerdere toegankelijke boeken over psychologie en gedrag, tackelt dit onderwerp op zijn eigen directe manier. Hij nodigt de lezer uit om na te denken over de dood - niet als iets beangstigends, maar als iets dat gewoon bij het leven hoort.

Taboe doorbreken begint bij spreken

De boeken op deze pagina laten zien dat taboes niet vanzelf verdwijnen. Ze worden in stand gehouden door schaamte, gewoonte en de angst om anders te zijn. Maar ze verdwijnen ook: langzaam, door mensen die het gesprek aandurven.

Of het nu gaat over het vrouwelijk lichaam, de overgang, psychische klachten, seksualiteit of de dood - elk van deze onderwerpen verdient een plek in het gesprek. Niet omdat praten alles oplost, maar omdat zwijgen bewezen schade aanricht. Laat deze boeken het begin zijn van dat gesprek.