Boeken over de jaren 80

De jaren tachtig waren een decennium vol tegenstellingen. Terwijl Ronald Reagan en Margaret Thatcher de vrije markt verhieven tot staatsreligie en Wall Street overspoeld werd door graaizucht en coke, kwamen er in Nederland tienduizenden mensen de straat op tegen de kruisraketten. In de Bijlmer groeide een nieuwe generatie op, in Antwerpen hertekenden zes jonge ontwerpers de modewereld, en in Napels stond een magistraat op die het zou opnemen tegen de maffia. Het was een decennium dat veel heeft bepaald van hoe wij nu leven. De boeken op deze pagina nemen je mee terug naar die tijd — als roman, als reportage, als biografie of als cultuurgeschiedenis.

Literatuur die de jaren tachtig vasthoudt

Fictie is soms de scherpste spiegel van een tijd. Zowel Scherven van Bret Easton Ellis als Wees onzichtbaar van Murat Isik verankeren hun verhaal bewust in de jaren tachtig. Ellis tekent het moreel verval van een generatie rijke jongeren in Los Angeles; Isik beschrijft hoe een Turks-Nederlandse jongen opgroeit in de Bijlmermeer. Twee totaal verschillende werelden, maar allebei getekend door datzelfde decennium.

Het Ik-tijdperk: hoe de jaren tachtig de samenleving hertekenden

De jaren tachtig zijn niet alleen een verzameling historische feiten — ze zijn ook een kantelpunt in onze samenlevingscultuur. Sociologen en historici wijzen op de opkomst van het individualisme, de afbraak van de verzorgingsstaat en de vercommercialisering van het publieke leven. Wij en het Ik-tijdperk van John Jansen van Galen en Jouke Turpijn neemt 1980 als startpunt voor een analyse die tot op de dag van vandaag relevant is.

Wall Street en de roes van het grote geld

Nergens zijn de jaren tachtig zo pregnant als op Wall Street. Deregulering, bonussen, hebzucht en een gevoel van onaantastbaarheid: het zijn de kenmerken van een financiële cultuur die we pas goed begrepen nadat de rekening was gepresenteerd. Liar's Poker van Michael Lewis is het meest lucide verslag van wat er toen gebeurde. En ook in Groot-Brittannië had de economische boom van Thatcher zijn winnaars en verliezers, zoals The Rise and Fall... And Rise Again van Gerald Ratner laat zien.

Muziek en mode: de culturele kant van een decennium

De jaren tachtig zijn ook een culturele geschiedenis. ABBA nam in de vroege jaren tachtig zijn laatste nummers op — synthesizers vervingen de akoestische gitaar en de tijdgeest veranderde. Tegelijk kwamen zes pas afgestudeerde ontwerpers uit Antwerpen de internationale modewereld binnen en veranderden die voorgoed. Twee verhalen over creativiteit en durf, uit totaal verschillende hoeken.

Misdaad en macht: de donkere kant van de jaren tachtig

Terwijl de officiële economie bloeide, professionaliseerde ook de onderwereld. In Italië waren de jaren tachtig het absolute hoogtepunt van de macht van de maffia — maar ook de periode waarin een enkele magistraat besloot er tegenin te gaan. In Nederland groeide intussen een georganiseerde misdaadwereld die structureel en zakelijk opereerde. De eenzaamheid van moed van Roberto Saviano en Martin H. van Vico Olling belichten elk een eigen stuk van dit verhaal.

Nederland in de jaren tachtig: Lubbers en de noodzaak van bezuinigen

In Den Haag regeerde in de jaren tachtig Ruud Lubbers — drie kabinetten lang, van 1982 tot 1994. Zijn nalatenschap is omstreden: de bezuinigingen die hij doorvoerde waren hard, maar zijn aanhangers wijzen erop dat hij Nederland voor een financiële afgrond behoedde. Ruud Lubbers van Johan van Merriënboer en Lennart Steenbergen is de meest grondige biografie over de politicus die de jaren tachtig in Nederland meer dan wie ook heeft bepaald.

Een decennium dat nog steeds telt

De jaren tachtig zijn niet alleen nostalgie. Ze zijn de periode waarin de fundamenten werden gelegd voor hoe wij nu werken, wonen, consumeren en naar elkaar kijken. De boeken op deze pagina laten zien hoe veelzijdig dat decennium was: arm en rijk, creatief en meedogenloos, vol hoop en vol angst. Of je nu wilt begrijpen hoe Wall Street zo groot kon worden, waarom de maffia zo lang onverslaanbaar leek, of hoe een jongen in de Bijlmer opgroeide — de jaren tachtig bieden voor elk vraagstuk een sleutel.