Gedrevenheid: de innerlijke motor die mensen in beweging zet

Gedrevenheid is niet zomaar een eigenschap. Het is de onzichtbare kracht die bepaalt of iemand met energie aan het werk gaat, zich inzet als het moeilijk wordt en blijft werken aan wat echt telt. Niet omdat het moet, maar omdat het wil. Zowel op de werkvloer als in het onderwijs, in teams of bij individuen: gedrevenheid maakt het verschil tussen aanwezig zijn en echt bijdragen.

Maar waar komt gedrevenheid vandaan? Kun je het ontwikkelen, of heb je het gewoon of niet? En wanneer slaat een gezonde gedrevenheid om in iets dat je juist in de weg zit? Boeken over dit onderwerp bieden verrassend uiteenlopende antwoorden. Van teamdynamiek tot puberbrein, van hoogbegaafdheid tot passie in het onderwijs: gedrevenheid is een veelzijdig verschijnsel dat vanuit meerdere invalshoeken belicht verdient te worden.

Gedrevenheid als kenmerk van een goede teamspeler

De Amerikaanse organisatieadviseur Patrick Lencioni beschrijft gedrevenheid als één van de drie kernkenmerken van een ideale teamspeler. Niet de gedrevenheid die voortkomt uit angst voor straf of de wens om op te vallen, maar de intrinsieke motivatie om bij te dragen aan iets groters dan jezelf. Wie echt gedreven is, heeft geen externe prikkel nodig om hard te werken. Die energie zit van binnenuit.

Motivatie als brandstof voor gedrevenheid

Gedrevenheid en motivatie overlappen, maar zijn niet hetzelfde. Motivatie is de brandstof; gedrevenheid is de motor. Motivatie kan afnemen onder druk — bij een crisis, een ingrijpende gebeurtenis of langdurige stress. Huub Nelis en Yvonne van Sark onderzoeken in hun werk hoe motivatie van binnenuit werkt en wat er gebeurt als die onder druk komt te staan. Juist in moeilijke periodes blijkt hoe diepgeworteld iemands gedrevenheid werkelijk is.

Gedrevenheid bij jongeren: wat drijft pubers?

Gedrevenheid is bij jongeren niet vanzelfsprekend zichtbaar. Wie een tiener ziet rondhangen, denkt misschien niet meteen aan innerlijke motivatie. Toch schuilt er onder de oppervlakte vaak een sterke drang — die alleen andere uitingsvormen heeft. Huub Nelis verdiept zich al jaren in de jongerencultuur en legt uit hoe het puberbrein werkt en op welke manier je jongeren kunt aanspreken op hun eigen gedrevenheid.

Gedrevenheid bij hoogbegaafden: kracht én valkuil

Bij hoogbegaafden neemt gedrevenheid een bijzondere plaats in. Het is een van de kernkenmerken van hoogbegaafdheid, beschreven in het Delphi-model: een sterke innerlijke drijfveer om doelen te bereiken en dingen te verbeteren. Maar die gedrevenheid heeft ook een keerzijde. Ze kan doorslaan naar drammerigheid of tot uitputting leiden als ze niet goed wordt begrepen en begeleid. Noks Nauta en Rianne van de Ven beschrijven hoe hoogbegaafden hun gedrevenheid kunnen inzetten als troef, in plaats van erdoor geleefd te worden.

Gedrevenheid in het onderwijs: wat boeit leraren?

Leraren worden zelden voor het werk gekozen vanwege het salaris. Wat hen drijft, is iets anders: een diep verlangen om bij te dragen aan de ontwikkeling van jonge mensen. Die gedrevenheid is tegelijk hun grootste kracht en hun meest kwetsbare punt. Bill Banning onderzoekt in zijn proefschrift wat leraren intrinsiek motiveert en welke rol gedrevenheid speelt in hun professionele identiteit.

Gedrevenheid vraagt om zelfkennis

Wie zijn eigen gedrevenheid wil begrijpen en benutten, ontkomt niet aan zelfreflectie. Gedrevenheid zonder richting leidt tot drukte zonder betekenis. Gedrevenheid zonder grenzen leidt tot uitputting. De boeken en inzichten op deze pagina laten zien dat gedrevenheid pas echt krachtig wordt als ze samengaat met zelfkennis: weten wat je drijft, waarvoor je het doet en wanneer het genoeg is.

Of je nu werkt aan je eigen motivatie, die van je team of die van de jongeren die je begeleidt: het begint altijd met de vraag wat er echt toe doet. En het antwoord op die vraag is zelden van buitenaf te geven.