Van hier de laatste groeten

Duizenden gedeporteerden gooiden tijdens de Tweede Wereldoorlog briefjes uit de treinen die hen naar de kampen in Oost-Europa voerden. Opgepakte Joden, gijzelaars en dwangarbeiders probeerden uit alle macht nog iets te laten weten aan de achterblijvers. Deze berichten belandden in sloten, tuinen en langs het spoor, de meeste op de route van Westerbork naar de Duitse grens. Dankzij mensen die de briefkaarten vonden en ze tot ergernis van de Duitsers postten, zijn er honderden bewaard gebleven.

In Van hier de laatste groeten onderzoekt Lucas Ligtenberg deze briefkaarten, vaak laatste levenstekens. Wat wisten de schrijvers van hun bestemming, waar hoopten ze op? En wat dachten de omstanders die de kaarten opraapten en op de bus deden?

Door ooggetuigen aan het woord te laten over hun treinreis naar het onbekende vormt dit boek een waardevolle aanvulling op geschiedschrijving over de Holocaust. Het werpt een nieuw licht op wat er in hen omging: ze nemen afscheid van geliefden, bedanken de buren en zijn beurtelings somber, dapper of optimistisch.

Van hier de laatste groeten is een indrukwekkend relaas van menselijke veerkracht in onmenselijke omstandigheden - een spiegel voor alle tijden.